Zeki Dilek

09 Şubat 2026 günü İsveç'te vefat eden Liceli hemşerimiz, Alim, Dil Bilimci, Gazeteci ve Yazar Mehmet Emin BOZARSLAN'ı anma programı düzenlendi. Kitaplarını Türkiye'de yayınlayan DENG Dergisinin düzenlediği anma programı Diyarbakır Sanayi ve Ticaret Odası konferans salonunda yapıldı.

            Programa DENG yayınları adına Genel Yayın Yönetmeni ve PSK Genel Başkanı Bayram BOZYEL, Ailesini temsilen Diyarbakır ve bölgenin duayen gazetecisi ve yeğeni Mahmut BOZARSLAN, Kürtçe dergiciliğini 35 yıldan fazladır kesintisiz sürdüren NUBİHAR Dergisi Genel Yayın Yönetmeni Süleyman ÇEVİK, Yazar Amed TİGRİS, Yazar Şerefxan CİZİRİ, Yazar Bedirxan EPÖZDEMİR, ve Mehmet Emin BOZARSLAN'ın Diyarbakır Cezaevinden arkadaşı Recep ÖLÇER konuşmacı olarak katıldılar ve BOZARSLAn ile ilgili anılarını paylaştılar. Oldukça sıcak bir atmosferde geçen programda BOZARSLAN’ın çoğu bilinmeyen yönleri anlatıldı.

            Mehmet Emin BOZARSLAN 1934 yılında Lice’de doğdu. Dini ve dünyevi ilimlerde bölgedeki Medreselerde özel öğrenim gördü. Bu yüzden okul okuyamadı. Ancak buna rağmen İlk, Orta ve Lise dışardan bitirme sınavlarına girdi ve kazandı. 1956 yılında Müftülük sınavını da kazanarak 1956-1969 yılları arasında çeşitli ilçelerde Müftülük görevlerini yürüttü.

            Bozarslan Müftülük görevi sırasında ve sonrasında Allah’a İman.(1960), İslamiyet Açısından Şeyhlik, Ağalık. (İnceleme, 1965), Gerçekler Konuşuyor.(1965), Doğunun Sorunları.(İnceleme, 1965), Kürtçe Alfabe.(1968), Mem u Zin. (Ahmedé Hané’den çeviri, 1968), Hilafet ve Ümmetçilik Sorunu. (İnceleme, 1969), Arap Devriminin Yöntemleri.(Abdülnasır Cemal’den çeviri, 1970), Sosyal Devrimler, Ulusal Savaşlar. (Nehru’dan çeviri, 1970), Şerefname. ( Arapça çevirisinden Türkçe’ye çeviri, 1971), Filistin'de Halk Savaşı ve Ortadoğu. (Nayif Havetme’den çeviri, 1974), İçeridekiler, Dışarıdakiler. (Gözlemler, Anılar, 1974) , Mervani Kürtleri Tarihi. (İbn-ül Ezrak’dan çeviri, 1975), Savaşan Lübnan. (İnceleme, 1976), Mahabat Kürt Cumhuriyeti. (William Aegleton’dan çeviri, 1976), Anarşistler. (Uzun Hikaye, 1977) adlı kitaplarının bazılarını bizzat yazmış ve bazılarını da Türkçe’ye  tercümelerini sağlamıştır.

Bozarslan özellikle İslamiyet açısından Şeyhlik ve Ağalık kitabı ile Devrimci İslam’ın o güne kadarki en ciddi eserini ortaya koymuştur. İslam’ın tüm zamanların en büyük devrimcisi olan Peygamberi Hz. Muhammedin hayatı boyunca cehalet toplumunda gerçekleştirdiği muhteşem Devrimleri kendine örnek almış, Cehaletin, ilkel Geleneklerin ve yozlaşmanın karşısında İslam’ın Devrimci karakterini öne almıştır. İslam toplumlarında İslam’ın doğuşundan yüzlerce yıl sonra giren ŞEYHLİK kavramını ve köylülerini karın tokluğuna çalıştıran İslam’ın özüne aykırı AĞALIK kavramlarını gündeme almak yaşadığı dönem itibariyle Bozarslan’ın çağının çok ötesinde bir İslam algısına sahip olduğunu göstermiştir. Arabistan’da sıradan, herhangi bir yaşlıya bile ŞEYH denildiği malumumuzdur. Yaşadıkları toplumları, halk yığınlarını AĞALARA biat etmeye zorlayan bazı Şeyhlerin olduğu bir zamanda bu kitabı çıkartmak doğal olarak köylüleri sömüren Ağaların ve Müridlerini adeta soyan bazı Şeyhlerin büyük tepkisini çekmiş ve Bozarslan hakkında “KOMÜNİST MÜFTÜ” yaftasını vurmuşlardır. Bu Ağa ve Şeyhlere göre İslam’ın SINIFSIZ sistemini anlatmak ve bunların Sömürü düzenini anlatmak ancak Komünistlik ile açıklanabilirdi !!  Oysa gerçek İslam’da insanlar herhangi bir KAST sistemi adı altında SINIF ayrımına maruz kalamazlardı. Peygamber Efendimiz bu konuda hiçbir zaman taviz vermemiş, tüm Müslümanları bir tarağın dişleri gibi eşit görmüştür. 

Yine bu kitabın hemen ardından içinde yaşadığı, büyüdüğü toplumun Sorunlarını ve çözüm önerilerini içeren “Doğu’nun Sorunları” kitabı ile de bu Toplumcu/Devrimci hassasiyetlerini devam ettirince Müftülük görevinden alınmış fakat Yargı Kararıyla Müftülük görevine tekrar başlamıştır. Müftülük görevinde Toplumsal sorunlara yönelik baskılar giderek daha fazlalaşınca 1969 yılında Müftülük görevinden istifa etmek zorunda kalmış ama yine de Toplumunun Sorunlarına bigâne kalmamıştır.

            Müftülükten istifası sonrası serbest çalışmaya başlamış, Araştırma ve İnceleme yazılarını çeşitli gazetelerde yayınlamıştır. Bir süre Günaydın gazetesi, Cumhuriyet Gazetesi ve bir sürede Arkın yayınevinde çalıştı. “Mem u Zin” ve “Şerefname” çevirilerinden dolayı kovuşturmaya uğradı, ancak daha sonra beraat etti.

1969 yılında İstanbul’a taşındı.

12 Mart 1971 askeri muhtırasının ardından yeniden cezaevine giren Bozarslan, 1974 yılına kadar tutuklu kaldı.

1978 yılında oğlu Gani BOZARSLAN faili meçhul cinayet sonucu kaybedince yurtdışına gitmek istedi. (Gani BOZARSLAN’ın katledilmesinden Aydınlık grubunun sorumlu olduğu iddia edildi.) 1979 yılında İsveç’e iltica etti.

Yazar son dönemlerinde Çocuk Edebiyatı üzerine yoğunlaşmış ve bu konuda çeşitli eserler yazmıştır. Yazar ayrıca son dönemlerinde Kürtçe Sözlük üzerinde de yoğunlaşmış ve toplam 4 Ciltten oluşan binlerce sahifelik Ferhenga Kürdi (Kürtçe Sözlük) adlı muhteşem eseri Kürtçe Kültür dünyasına kazandırmıştır.

Kürtçe, Türkçe, Arapça, İngilizce ve İsveççe dillerini bilen Bozarslan, evli ve 2'si erkek, 6'sı kız toplam 8 evlat babasıdır.

Mekanı Cennet olsun inşallah.