YASEMİN ENSARİ

Nedir sizin için aşılmaz olan? Yapamayacağınızı söyleyen başarısız çevrelerin fısıltıları mı yoksa geçmişte başarısızlıkla sonuçlanan kendi denemeleriniz mi? İnsanlık tarihi ve modern bilim göstermektedir ki; dünya üzerinde fizik kurallarını ve insan sınırlarını aşan olağanüstü durumlar haricinde her hedef önce zihinde inşa edilir, ardından azim ve kararlılıkla mücadele edilerek gerçekleştirilebilir. Burada önemli olan dışsal desteklerden ziyade içsel motivasyonun sağlanmasıdır. Zira insanın düşüncelerindeki prangayı sökmesi hem kendi potansiyelini keşfetmesini hem de başarısızlıkların önündeki engellerin büyük bir çoğunluğunu aşmasını sağlamaktadır.
İnsan, sadece fiziksel sınırları olan bir canlı değildir; hedefleri, inançları ve çabasıyla bu sınırları aşmayı başarabilen yegane varlıktır. Bireyler kimi zaman kendisi fark etmese de onu rakip olarak gören akranları, kimi zaman insan psikolojisi konusunda yetersiz eğitime sahip olan ebeveynleri, kimi zaman da öğretmenleri tarafından hedeflerine ulaşmak için yeterli yetkinliklere sahip olmadığı ve göstereceği çabanın sonucunda hedefine ulaşamayacağı telkin edilerek ‘’öğrenilmiş çaresizlik’’ inancına sahip olabilmektedirler. Bu inançla birey tekrar tekrar yaşadığı olumsuz deneyimler sonucunda, kontrolün kendisinde olmadığını hissetmeye başlar. Bir süre sonra da ‘’Ben ne yaparsam yapayım başaramıyorum’’ diyerek üstelik tekrar denerse başarılı olabileceği hâlde çabalamayı tamamen bırakabilir. Bu durum hem bireyin kendisini hem de ülkenin liyakat sahibi beşeri sermayesini olumsuz olarak etkileyebilmektedir.
Başkalarının çizdiği sınırlar veya geçmişin başarısızlıkları insanın potansiyelini gerçekleştirmesinin önündeki en büyük engellermiş gibi görülebilir fakat birey içsel motivasyonunu sağlarsa başarıyı tesadüflere, başarısızlığı ise tamamen kendi yetersizliğine bağlamaktan vazgeçecektir. İçsel motivasyon, bir davranışı sırf keyif aldığınız, merak ettiğiniz ya da hedeflere yaklaştırdığı için yapma durumudur. İçsel motivasyonu sağlamak ve aşılmaz sanılan engelleri aşabilmek için bireyin psikolojik sağlamlığa sahip olması, dışarıdan gelen onayların (dışsal motivasyonun) geçici olduğunun farkında olması ve hedeflerini mikro, başarabilir parçalara bölmesi gerekmektedir. Böylece zamanla elde ettiği başarıları sayesinde direnç noktaları kırılacak, dolayısıyla da kendisine muazzam bir öz güven duyacaktır. 
İnsan yaşamında aşılmaz görülen maddi ve manevi her türlü durumun eğer istenirse ve uygun şartlar oluşursa bir çözümü mutlaka bulunmaktadır. Bu nedenle bireylerin kararlarında özerk olmaları, hedefleriyle doğru orantılı olarak yetkinliklere sahip olabilmeleri ve motivasyon kaynaklarının kendileri için bir anlam ifade etmesi gerekmektedir. Bunları sağlamanın en etkili yolu da düşüncelerindeki prangaları sökmektir.
                                                                  Yasemin ENSARİ
                                                                 Sosyolog-Gazeteci